Mehnat muhofazasi qonunchiligi
O'zbekiston Respublikasining mehnat muhofazasi va ish joylarini attestatsiya qilish sohasidagi me'yoriy-huquqiy hujjatlarning to'liq ro'yxati
Me'yoriy hujjatlar
Moddalarning to'liq matnini o'qish uchun hujjatni bosing
"Mehnat muhofazasi to'g'risida"gi Qonun
№ 839-XII, 06.05.1993 (№ O'RQ-410, 22.09.2016 tahriridagi)
O'zbekiston Respublikasida mehnat muhofazasi masalalarini tartibga soluvchi asosiy qonun.
VM qarori № 263
O'zR Vazirlar Mahkamasi qarori № 263, 15.09.2014
Mehnat sharoitlari bo'yicha ish joylarini attestatsiya qilish tartibini belgilovchi asosiy hujjat.
Mehnat kodeksi
Qonun № O'RQ-798, 28.10.2022
O'zbekiston Respublikasida mehnat munosabatlarini tartibga soluvchi asosiy kodifikatsiyalangan qonunchilik hujjati. Xodimlar va ish beruvchilarning huquq va majburiyatlarini, mehnat shartnomalari tuzish tartibini, mehnat sharoitlari va mehnat muhofazasini belgilaydi.
MJtK - 49-modda
Qonun № 2015-XII, 22.09.1994 (49-modda)
Mehnat muhofazasi to'g'risidagi qonunchilik talablarini buzganlik uchun ma'muriy javobgarlikni belgilaydi. Mehnat muhofazasi sohasidagi qoidabuzarliklar uchun mansabdor shaxslar va yuridik shaxslar uchun jarimalarni nazarda tutadi.
JK - 257-modda
Qonun № 2012-XII, 22.09.1994 (257-modda)
Texnika xavfsizligi qoidalari yoki mehnat muhofazasining boshqa qoidalarini buzish natijasida xodimning sog'lig'iga og'ir yoki o'rtacha og'irlikda zarar yetkazilgan yoki uning vafot etishiga olib kelgan hollarda jinoyat javobgarligini belgilaydi.
VM qarori № 246
O'zR Vazirlar Mahkamasi qarori № 246, 27.04.2017
Mehnat muhofazasi sohasidagi xizmatlar bozorini tartibga soladi: akkreditatsiyalangan tashkilotlarga talablar, mehnat muhofazasi mutaxassislarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish tartibi. Xodimlarni o'qitish, instruktaj va bilimlarni tekshirish tartibi mehnat muhofazasi bo'yicha o'qitish va bilimlarni tekshirishni tashkil etish to'g'risidagi Namunaviy nizom (AV ro'yxati № 272, 14.08.1996) bilan belgilangan.
"Yong'in xavfsizligi to'g'risida"gi Qonun
Qonun № O'RQ-226, 30.09.2009
O'zbekiston Respublikasida yong'in xavfsizligini ta'minlashning huquqiy, iqtisodiy va ijtimoiy asoslarini belgilaydi. Yong'in xavfsizligi talablarini, tashkilotlar va fuqarolarning huquq va majburiyatlarini belgilaydi.
VM qarori № 1066
O'zR Vazirlar Mahkamasi qarori № 1066, 31.12.2018 (5-ilova)
50 va undan ortiq xodimga ega korxonalarda mehnat muhofazasi xizmatini tashkil etish tartibini belgilaydi. Faoliyatni tashkil etishga qo'yiladigan talablarni, mehnat muhofazasi xizmati xodimlarining huquq, majburiyat va javobgarligini belgilaydi.
VM qarori № 286
O'zR Vazirlar Mahkamasi qarori № 286, 06.06.1997
Ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalarni tekshirish va hisobga olish tartibini belgilaydi. Tekshirish muddatlari, komissiya tarkibi, H-1 dalolatnomasi rasmiylashtirilishi tartibini, og'ir va o'lim bilan tugagan holatlarni maxsus tekshirishni belgilaydi.
VM qarori № 454
O'zR Vazirlar Mahkamasi qarori № 454, 21.07.2025
Mehnat muhofazasini boshqarish tizimini (MMBT) joriy etish bo'yicha eng yangi hujjat. Ish beruvchida mehnat muhofazasi sohasida siyosat va maqsadlarni belgilovchi o'zaro bog'liq elementlar majmuini belgilaydi.
SanQvaM № 0141-03
O'zR Sanitariya qoidalari va me'yorlari № 0141-03, 06.10.2003
Mehnat sharoitlarini zararlilik va xavflilik darajasi bo'yicha tasniflash. Gigienik mezonlar asosida mehnat sharoitlari sinflarini (1-optimal, 2-ruxsat etilgan, 3-zararli, 4-xavfli) belgilaydi.
Jarimalar bo'yicha qisqacha ma'lumot
Mehnat muhofazasi qonunchiligini buzganlik uchun joriy jarima miqdorlari
| Qoidabuzarlik | Jazo | Summa |
|---|---|---|
| Birinchi marta qoidabuzarlik (MJtK 49-m.) | 5-10 BHM | 2 060 000 — 4 120 000 so'm |
| Yil ichida takroriy qoidabuzarlik | 10-15 BHM | 4 120 000 — 6 180 000 so'm |
| Voyaga yetmaganlarga nisbatan qoidabuzarlik | 10-20 BHM | 4 120 000 — 8 240 000 so'm |
| Sog'liqqa zarar yetkazish (JK 257-m.) | 100-200 BHM | 41 200 000 — 82 400 000 so'm |
| Xodimning o'limi (JK 257-m.) | Ozodlikdan mahrum qilish | 3 dan 5 yilgacha |
| 2+ xodimning o'limi (JK 257-m.) | Ozodlikdan mahrum qilish | 5 dan 8 yilgacha |
BHM (bazaviy hisoblash miqdori) 2025 yil 1 avgustdan 412 000 so'm.
Standartlar va normativlar
Texnik standartlar va sanitariya normalari
SanPiN O'zR № 0141-03
Mehnat sharoitlarini baholash mezonlari
Zararlilik darajasi bo'yicha tasniflash
O'z DSt ISO/IEC 17025
Sinov laboratoriyalariga talablar
Laboratoriyalarni akkreditatsiya standarti
GOST 12.0.003-2015
Xavfli va zararli omillar
Ishlab chiqarish omillarini tasniflash
SanPiN 2.2.4.548-96
Mikroiqlimga talablar
Harorat, namlik normativlari
SN 2.2.4/2.1.8.562-96
Ish joylarida shovqin
Ruxsat etilgan maksimal shovqin darajalari
SN 2.2.4/2.1.8.566-96
Tebranish
Ruxsat etilgan maksimal tebranish darajalari
SP 52.13330.2016
Yoritish
Yoritilganlik normativlari
2024-2026 yillardagi so'nggi o'zgarishlar
Qonunchillikdagi muhim o'zgarishlar
2024 yil 1 noyabr
Kameral nazorat
Korxonaga chiqmasdan hujjatlarni tekshirish joriy etildi
2025 yil 1 mart
Inspektorlar vakolatlari
Hujjatlarni tekshirish bo'yicha vakolatlar kengaytirildi
2025 yil 1 avgust
Yangi BHM
BHM 412 000 so'mga oshirildi
2025 yil 1 sentyabr
Ogohlantirishsiz tekshiruvlar
Oldindan ogohlantirish talabi bekor qilindi. PF-126 Farmoni
2026 yil 1 yanvar
MPAK tizimi
Qoidabuzarliklarni avtomatik aniqlash tizimini ishga tushirish
Qonunchilikka rioya qilishda yordam kerakmi?
Hujjatlaringizni qonun talablariga muvofiqlashtirish va ish joylarini attestatsiya qilishda yordam beramiz.