Меҳнат муҳофазаси қонунчилиги
Ўзбекистон Республикасининг меҳнат муҳофазаси ва иш жойларини аттестация қилиш соҳасидаги меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тўлиқ рўйхати
Меъёрий ҳужжатлар
Моддаларнинг тўлиқ матнини ўқиш учун ҳужжатни босинг
"Меҳнат муҳофазаси тўғрисида"ги Қонун
№ 839-XII, 06.05.1993 (№ ЎРҚ-410, 22.09.2016 таҳриридаги)
Ўзбекистон Республикасида меҳнат муҳофазаси масалаларини тартибга солувчи асосий қонун.
ВМ қарори № 263
ЎзР Вазирлар Маҳкамаси қарори № 263, 15.09.2014
Меҳнат шароитлари бўйича иш жойларини аттестация қилиш тартибини белгиловчи асосий ҳужжат.
Меҳнат кодекси
Қонун № ЎРҚ-798, 28.10.2022
Ўзбекистон Республикасида меҳнат муносабатларини тартибга солувчи асосий кодификациялашган қонунчилик ҳужжати. Ходимлар ва иш берувчиларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини, меҳнат шартномалари тузиш тартибини, меҳнат шароитлари ва меҳнат муҳофазасини белгилайди.
МЖтК - 49-модда
Қонун № 2015-XII, 22.09.1994 (49-модда)
Меҳнат муҳофазаси тўғрисидаги қонунчилик талабларини бузганлик учун маъмурий жавобгарликни белгилайди. Меҳнат муҳофазаси соҳасидаги қоидабузарликлар учун мансабдор шахслар ва юридик шахслар учун жарималарни назарда тутади.
ЖК - 257-модда
Қонун № 2012-XII, 22.09.1994 (257-модда)
Техника хавфсизлиги қоидалари ёки меҳнат муҳофазасининг бошқа қоидаларини бузиш натижасида ходимнинг соғлиғига оғир ёки ўртача оғирликда зарар етказилган ёки унинг вафот этишига олиб келган ҳолларда жиноят жавобгарлигини белгилайди.
ВМ қарори № 246
ЎзР Вазирлар Маҳкамаси қарори № 246, 27.04.2017
Меҳнат муҳофазаси соҳасидаги хизматлар бозорини тартибга солади: аккредитацияланган ташкилотларга талаблар, меҳнат муҳофазаси мутахассисларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш тартиби. Ходимларни ўқитиш, инструктаж ва билимларни текшириш тартиби меҳнат муҳофазаси бўйича ўқитиш ва билимларни текширишни ташкил этиш тўғрисидаги Намунавий низом (АВ рўйхати № 272, 14.08.1996) билан белгиланган.
"Ёнғин хавфсизлиги тўғрисида"ги Қонун
Қонун № ЎРҚ-226, 30.09.2009
Ўзбекистон Республикасида ёнғин хавфсизлигини таъминлашнинг ҳуқуқий, иқтисодий ва ижтимоий асосларини белгилайди. Ёнғин хавфсизлиги талабларини, ташкилотлар ва фуқароларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини белгилайди.
ВМ қарори № 1066
ЎзР Вазирлар Маҳкамаси қарори № 1066, 31.12.2018 (5-илова)
50 ва ундан ортиқ ходимга эга корхоналарда меҳнат муҳофазаси хизматини ташкил этиш тартибини белгилайди. Фаолиятни ташкил этишга қўйиладиган талабларни, меҳнат муҳофазаси хизмати ходимларининг ҳуқуқ, мажбурият ва жавобгарлигини белгилайди.
ВМ қарори № 286
ЎзР Вазирлар Маҳкамаси қарори № 286, 06.06.1997
Ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисаларни текшириш ва ҳисобга олиш тартибини белгилайди. Текшириш муддатлари, комиссия таркиби, Ҳ-1 далолатномаси расмийлаштирилиши тартибини, оғир ва ўлим билан тугаган ҳолатларни махсус текширишни белгилайди.
ВМ қарори № 454
ЎзР Вазирлар Маҳкамаси қарори № 454, 21.07.2025
Меҳнат муҳофазасини бошқариш тизимини (ММБТ) жорий этиш бўйича энг янги ҳужжат. Иш берувчида меҳнат муҳофазаси соҳасида сиёсат ва мақсадларни белгиловчи ўзаро боғлиқ элементлар мажмуини белгилайди.
СанҚваМ № 0141-03
ЎзР Санитария қоидалари ва меъёрлари № 0141-03, 06.10.2003
Меҳнат шароитларини зарарлилик ва хавфлилик даражаси бўйича таснифлаш. Гигиеник мезонлар асосида меҳнат шароитлари синфларини (1-оптимал, 2-рухсат этилган, 3-зарарли, 4-хавфли) белгилайди.
Жарималар бўйича қисқача маълумот
Меҳнат муҳофазаси қонунчилигини бузганлик учун жорий жарима миқдорлари
| Қоидабузарлик | Жазо | Сумма |
|---|---|---|
| Биринчи марта қоидабузарлик (МЖтК 49-м.) | 5-10 БҲМ | 2 060 000 — 4 120 000 сўм |
| Йил ичида такрорий қоидабузарлик | 10-15 БҲМ | 4 120 000 — 6 180 000 сўм |
| Вояга етмаганларга нисбатан қоидабузарлик | 10-20 БҲМ | 4 120 000 — 8 240 000 сўм |
| Соғлиққа зарар етказиш (ЖК 257-м.) | 100-200 БҲМ | 41 200 000 — 82 400 000 сўм |
| Ходимнинг ўлими (ЖК 257-м.) | Озодликдан маҳрум қилиш | 3 дан 5 йилгача |
| 2+ ходимнинг ўлими (ЖК 257-м.) | Озодликдан маҳрум қилиш | 5 дан 8 йилгача |
БҲМ (базавий ҳисоблаш миқдори) 2025 йил 1 августдан 412 000 сўм.
Стандартлар ва норматывлар
Техник стандартлар ва санитария нормалари
SanPiN ЎзР № 0141-03
Меҳнат шароитларини баҳолаш мезонлари
Зарарлилик даражаси бўйича таснифлаш
O'z DSt ISO/IEC 17025
Синов лабораторияларига талаблар
Лабораторияларни аккредитация стандарти
ГОСТ 12.0.003-2015
Хавфли ва зарарли омиллар
Ишлаб чиқариш омилларини таснифлаш
СанПиН 2.2.4.548-96
Микроиқлимга талаблар
Ҳарорат, намлик норматывлари
СН 2.2.4/2.1.8.562-96
Иш жойларида шовқин
Рухсат этилган максимал шовқин даражалари
СН 2.2.4/2.1.8.566-96
Тебраниш
Рухсат этилган максимал тебраниш даражалари
СП 52.13330.2016
Ёритиш
Ёритилганлик норматывлари
2024-2026 йиллардаги сўнгги ўзгаришлар
Қонунчиликдаги муҳим ўзгаришлар
2024 йил 1 ноябр
Камерал назорат
Корхонага чиқмасдан ҳужжатларни текшириш жорий этилди
2025 йил 1 март
Инспекторлар ваколатлари
Ҳужжатларни текшириш бўйича ваколатлар кенгайтирилди
2025 йил 1 август
Янги БҲМ
БҲМ 412 000 сўмга оширилди
2025 йил 1 сентябр
Огоҳлантиришсиз текширувлар
Олдиндан огоҳлантириш талаби бекор қилинди. ПФ-126 Фармони
2026 йил 1 январ
МПАК тизими
Қоидабузарликларни автоматик аниқлаш тизимини ишга тушириш
Қонунчиликка риоя қилишда ёрдам керакми?
Ҳужжатларингизни қонун талабларига мувофиқлаштириш ва иш жойларини аттестация қилишда ёрдам берамиз.