Озиқ-овқат саноати
Озиқ-овқат ишлаб чиқаришда аттестация: нон пиширш, қандолатчилик, гўшт-сут, консерва.
Йўналиш ҳақида
Ўзбекистон озиқ-овқат саноати мамлакатнинг озиқ-овқат хавфсизлигини таъминловчи йирик тармоқдир. Нон пиширш, қандолатчилик, гўштни қайта ишлаш, сут, консерва, ёғ-мой ишлаб чиқаришни ўз ичига олади. Озиқ-овқат корхоналари ходимлари ўзига хос зарарли омилларга дучор бўлади: печлар ва пиширш ускуналари яқинида иситувчи микроиқлим, ун ва шакар чанги, биологик омиллар (микроорганизмлар), жисмоний юклар, конвейер линияларида меҳнат монотонлиги. Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига кўра, иш жойларини аттестация қилиш мулкчилик шаклидан қатъи назар барча озиқ-овқат корхоналари учун мажбурийдир. Меҳнат шароитларини баҳолашдан ташқари, озиқ-овқат ишлаб чиқаришларида санитария-гигиена талабларига алоҳида эътибор берилади, чунки меҳнат шароитлари маҳсулот хавфсизлигига бевосита таъсир қилади. XAVFSIZ-HAYOT компанияси озиқ-овқат саноати корхоналарида аттестация ўтказишда 30 йилдан ортиқ тажрибага эга. Бизнинг лабораториямиз микроиқлимни, органик келиб чиқишдаги чанг концентрациясини, технологик ускуналардан шовқин даражасини ўлчаш ускуналари билан жиҳозланган. Биз йирик корхоналарда аттестация ўтказдик: нон заводлари, гўшт комбинатлари, сут заводлари, қандолатчилик фабрикалари бутун Ўзбекистон бўйлаб.
Озиқ-овқат ишлаб чиқариш турлари
Нон пиширш ишлаб чиқариши
Нон заводлари, новвойхоналар, нон-булка маҳсулотлари ишлаб чиқариш. Зарарли омиллар: нон печларида иситувчи микроиқлим (ҳарорат 40-45°C гача), ун чанги ("новвой астмаси"га сабаб бўлади), хамир билан ишлашда жисмоний юклар, қадоқлаш линияларида монотонлик. Новвойлар меҳнат шароитлари класси — микроиқлим бўйича 3.1-3.2.
Гўштни қайта ишлаш ишлаб чиқариши
Гўшт комбинатлари, колбаса цехлари, гўшт ярим тайёр маҳсулотлар ишлаб чиқариш. Зарарли омиллар: совутиш камераларида совутувчи микроиқлим (-18°C гача), биологик омил (патоген микроорганизмлар), тушаларни майдалашда жисмоний юклар, ускуналардан шовқин. Кесувчи асбоблар билан ишлаш — юқори травмохавфлилик. Класс — 3.1-3.2.
Сут ишлаб чиқариши
Сут заводлари, сут маҳсулотлари, пишлоқлар, музқаймоқ ишлаб чиқариш. Зарарли омиллар: юқори намлик, пишлоқ омборларида совутувчи микроиқлим, биологик омил, сепараторлар ва гомогенизаторлардан шовқин, кимёвий моддалар (ювиш ва дезинфекция воситалари). Юқори намлик шароитида ишлаш — шамоллаш касалликлари хавфи. Класс — 3.1.
Қандолатчилик ишлаб чиқариши
Қандолатчилик фабрикалари, конфетлар, шоколад, печенье, тортлар ишлаб чиқариш. Зарарли омиллар: шакар ва ун чанги, пиширш ускуналари яқинида иситувчи микроиқлим, какао ёғи буғлари, қадоқлаш линияларида монотонлик. Иссиқ массалар (карамел, шоколад) билан ишлаш — куйиш хавфи. Меҳнат шароитлари класси — чанг омили бўйича 3.1.
Консерва ишлаб чиқариши
Консерва заводлари, сабзавот, мева, гўшт консервалари ишлаб чиқариш. Зарарли омиллар: автоклав бўлимларида иситувчи микроиқлим (120°C да стерилизация), юқори намлик, қопқоқлаш ускуналаридан шовқин, хом ашёни саралашда жисмоний юклар. Иш мавсумийлик — ҳосил йиғиш даврида энг юқори юкламалар. Класс — 3.1-3.2.
Ўлчанадиган омиллар
Иш жойларини аттестация қилишда биз қуйидаги зарарли ишлаб чиқариш омилларини ўлчаймиз ва баҳолаймиз
Микроиқлим
Озиқ-овқат ишлаб чиқаришларида микроиқлим параметрларини баҳолаш: новвойхоналар ва пазандачилик цехларида иситувчи микроиқлим (печларда ҳарорат 40-45°C гача), совутиш камералари ва омборларда совутувчи (-18...-25°C), ювиш бўлимларида ва сут маҳсулотлари ишлаб чиқаришда юқори намлик (80-90% гача). Юқори ҳарорат ва намлик комбинацияси айниқса ноқулай.
Ўртача оғирликдаги ишлар (IIа-IIб) учун оптимал ҳарорат — 18-21°C, рухсат этилган — 27°C гача. 30°C дан юқори ҳароратда — 3.1 класс, 32°C дан юқори — 3.2 класс. Совутиш камераларида -10°C дан паст ҳароратда — 3.1 класс, -20°C дан паст — 3.2 класс. Нисбий намлик — 40-60% оптимал, 75% дан юқори — 3.1 класс.
Органик чанг
Органик чанг концентрациясини ўлчаш: ун чанги (нон пиширш, қандолатчилик ишлаб чиқариш), шакар чанги (қандолатчилик), какао чанги, зираворлар чанги, дон чанги (озуқа ишлаб чиқариш). Ун чанги — кучли аллерген, касбий "новвой астмаси" ва дерматитларга сабаб бўлади. Шакар чанги — портлаш хавфли.
Ун чанги учун ПДК — 6 мг/м³, шакар чанги — 10 мг/м³, какао чанги — 6 мг/м³, зираворлар чанги — 3 мг/м³ (таъсирловчи таъсир). ПДК дан 2-5 марта ошганда — 3.1 класс, 5-10 марта — 3.2 класс. Самарали вентиляция ва респираторлар мажбурий.
Биологик омиллар
Озиқ-овқат ишлаб чиқаришларида биологик омилни баҳолаш: патоген микроорганизмлар (салмонелла, листерия, ичак таёқчаси) — айниқса гўшт ва сут ишлаб чиқаришларида, мўғор замбуруғлари (донни сақлашда, пишлоқ камераларида), ачитқи замбуруғлари. Ходимлар инфекция манбаи бўлиши мумкин бўлган хом ашё билан алоқада бўлади.
Озиқ-овқат ишлаб чиқаришларида биологик омил бўйича меҳнат шароитлари класси патогенлар билан алоқа потенциал хавфига қараб аниқланади: хом гўшт, балиқ билан ишлашда — 3.1 класс, сут маҳсулотлари билан ишлашда — 2-3.1 класс. Санитария меъёрларига риоя қилиш, шахсий гигиена, тиббий кўриклар мажбурий.
Озиқ-овқат саноати ходимларига имтиёзлар
Ҳудудлар бўйича аттестация
Бутун Ўзбекистон бўйлаб иш жойларини аттестация қиламиз