Nima o'zgardi
2025 yil 1 sentyabrdan boshlab O'zbekiston Davlat mehnat inspeksiyasi korxonalarni oldindan ogohlantirmasdan tekshiradi. Ilgari ish beruvchi tashrif haqida 10 kun oldin xabardor qilinardi — hujjatlarni tayyorlashga vaqt bo'lardi. Endi inspektor istalgan paytda kelishi mumkin.
Ish beruvchilar uchun bu bitta narsani anglatadi: mehnat muhofazasi hujjatlari «tekshiruvga» emas, doimiy tartibda bo'lishi kerak.
Inspektor birinchi navbatda nimani tekshiradi
- Ish joylarini attestatsiya kartalari — mehnat sharoitlari baholanganini tasdiqlovchi asosiy hujjat;
- zararli omillarni o'lchash protokollari (shovqin, yoritilganlik, mikroiqlim, kimyoviy moddalar);
- mehnat muhofazasi bo'yicha instruktaj jurnallari;
- mehnat muhofazasi uchun mas'ul shaxslarni tayinlash buyruqlari;
- rahbarlar va mutaxassislarning o'qitilganligi to'g'risidagi hujjatlar.
Jarimalar: tayyor emaslik qancha turadi
2025 yil 1 avgustdan bazaviy hisoblash miqdori (BHM) 412 000 so'mni tashkil etadi. Mehnat muhofazasi talablarini buzganlik uchun 5 dan 10 BHMgacha (takroriy buzilishda — 15 BHMgacha) jarima ko'zda tutilgan — ya'ni 2 060 000 dan 4 120 000 so'mgacha, takroriy buzilishda — 6 180 000 so'mgacha. Muhim tafsilotlar:
- jarima korxonaga emas, shaxsan rahbarga yoziladi;
- jarima har bir aniqlangan buzilish uchun solinadi: 50 ta attestatsiyadan o'tmagan ish joyi — 50 ta alohida buzilish;
- attestatsiya o'tkazilmagan holda ishlab chiqarishda baxtsiz hodisa yuz bersa, rahbar jinoiy javobgarlikka tortiladi.
Qanday tayyorlanish kerak
Bugunoq uchta narsani tekshiring:
- Attestatsiya amal qiladimi. Ish joylarini rejali attestatsiya qilish 5 yilda bir marta o'tkaziladi. Oxirgisidan beri ko'proq vaqt o'tgan bo'lsa — siz xavf zonasidasiz.
- Barcha ish joylari qamrab olinganmi. Yangi ish joylari joriy etilganda va texnologik jarayonlar o'zgarganda navbatdan tashqari attestatsiya majburiydir.
- Hujjatlar joyidami. Attestatsiya kartalari va o'lchash protokollari — qat'iy hisobot hujjatlari, ular korxonada saqlanishi va birinchi talabda taqdim etilishi kerak.
Birorta band bo'yicha shubha bo'lsa — inspektor kelishidan oldin attestatsiyaga buyurtma bering. Bu jarimalardan ancha arzon.