Tog-kon sanoati
Tog'-kon sanoatida attestatsiya: yer osti va ochiq qazib olish, rudani boyitish.
Yo'nalish haqida
Tog'-kon sanoati — O'zbekiston iqtisodiyotining strategik muhim tarmog'i. Mamlakat oltin, uran, mis, molibden, volfram va boshqa foydali qazilmalar qazib olishda dunyoda yetakchi o'rinlarni egallaydi. Kon sanoatida mehnat sharoitlari ayniqsa xavfli hisoblanadi va ish joylarini sinchkovlik bilan attestatsiya qilishni talab qiladi. Tog'-kon korxonalari xodimlari ko'plab zararli omillarga duchor bo'ladi: kremniy saqlovchi chang (silikozning asosiy sababi), tog' uskunalaridan kuchli shovqin va tebranish, yer osti qazilmalarida noqulay mikroiqlim, yetarli bo'lmagan yoritish, jarohatlanish va avariyalar xavfi. Bizning tashkilot rudniklarda, shaxtalarda, karerlarda, boyitish fabrikalarida ish joylarini kompleks attestatsiya qiladi. Biz konchilar, burg'uchilar, portlatuvchilar, tog' uskunalari mashinistlari, boyitish ishlab chiqarishlari xodimlarining mehnat sharoitlarini tog' ishlari xavfsizligi talablariga muvofiq baholaymiz.
Tog'-kon korxonalari turlari
Yer osti rudniklari va shaxtalar
Yer osti usulida ruda qazib olish. Alohida xavfli sharoitlar: cheklangan makon, qulab tushish xavfi, gazlanganlik, yuqori namlik.
Karerlar va ochiq qazilmalar
Ochiq usulda foydali qazilmalar qazib olish. Chang hosil bo'lishi, portlatish ishlari va og'ir texnika shovqini, ob-havo sharoitlari ta'siri.
Boyitish fabrikalari
Qazib olingan rudani qayta ishlash va boyitish. Chang, kimyoviy reagentlar (sianidlar, kislotalar), maydalash uskunalari shovqini.
Oltin qazib olish korxonalari
Oltin saqlovchi rudalarni qazib olish va qayta ishlash. Sianidlar, simob bilan ishlash, xavfsizlikka yuqori talablar.
Norudali karerlar
Qurilish materiallarini qazib olish: shag'al, qum, shag'al tosh, ohaktosh. Yuqori chang hosil bo'lishi, shovqin va tebranish.
O'lchanadigan omillar
Ish joylarini attestatsiya qilishda biz quyidagi zararli ishlab chiqarish omillarini o'lchaymiz va baholaymiz
Rudnik changi
Kremniy saqlovchi chang — kon sanoatidagi asosiy kasbiy xavf. Silikoz — o'pkaning og'ir qaytmas kasalligini keltirib chiqaradi. Burg'ulash, portlatish ishlari, tog' jinslarini maydalashda chang ayniqsa xavfli.
SiO₂ tarkibi 70% dan yuqori bo'lgan chang uchun ChEK: 1 mg/m³. 10-70% tarkibli: 2 mg/m³. 10% dan kam: 4 mg/m³. Changni bosish va respirator himoya majburiy.
Ishlab chiqarish shovqini
Shovqin manbalari — burg'ulash stanoklari, kombaynlar, maydalagichlar, konveyerlar, portlatish ishlari. Darajalar 95-115 dBA ga yetadi. Portlashlarning impulsli shovqini ayniqsa zararli.
Shovqinning ChEK: 80 dBA. 85 dBA dan yuqori darajalarda eshitish a'zolari uchun SHV majburiy. 100 dBA da turish vaqti — 15 daqiqadan ko'p emas. Audiometriya — yiliga 2 marta.
Tebranish
O'ziyurar uskunalardan umumiy tebranish, perforatorlar va burg'ulash mashinalaridan mahalliy. Tebranish kasalligini — qon tomirlari, nervlar, bo'g'imlar shikastlanishini keltirib chiqaradi.
Mahalliy tebranishning ChEK: 112 dB. Umumiy tebranish: 107 dB. Perforator bilan ishlash vaqti — majburiy tanaffuslar bilan smenaning 2/3 qismidan ko'p emas.
Yer osti qazilmalarida mikroiqlim
Chuqur shaxtalarda harorat chuqurlik bilan oshadi (geotermik gradient). 1000 m dan chuqurlikda harorat 30-35°C dan oshishi mumkin. Yuqori namlik, kislorod yetishmasligi.
Yer osti qazilmalarida ruxsat etilgan harorat: 26°C gacha. Yuqoriroq haroratda — qisqartirilgan turish vaqti. Kiruvchi ventilyatsiya majburiy.
Yoritilganlik
Yer osti qazilmalarida tabiiy yoritish yo'q. Yetarli bo'lmagan yoritilganlik jarohatlanish xavfini va ishchilarning charchashini oshiradi.
Zabay: 30-50 lk. Qazilmalar: 15-20 lk. Kameralar: 50-75 lk. Har bir ishchi uchun individual chiroqlar (bosh lampalari) majburiy.
Tog'-kon sanoati xodimlariga imtiyozlar
Hududlar bo'yicha attestatsiya
Butun O'zbekiston bo'ylab ish joylarini attestatsiya qilamiz