Paxta qayta ishlash
Paxta qayta ishlash korxonalarida attestatsiya. Paxta changi, shovqin, jihozlar tebranishi.

Yo'nalish haqida
Paxta qayta ishlash sanoati — O'zbekiston iqtisodiyatining asosiy tarmoqlaridan biri. Paxta tozalash zavodlari, moy ekstraktsiya ishlab chiqarishlari, paxta linti va urug'larini qayta ishlash korxonalarini o'z ichiga oladi. Asosiy zararli omil — o'simlik tolalari, zamburug' sporalari va endotoksinlarni o'z ichiga olgan paxta changi. Uzoq muddatli ta'sir o'tkazganda bissinoz («paxtakorning o'pkasi») — nafas olish organlarining kasb kasalligini keltirib chiqaradi. Jinlar, linterlar, presslar yuqori shovqin (100 dBA gacha) va tebranish darajasini hosil qiladi. Paxta qayta ishlash korxonalarida ish joylarini attestatsiya qilish paxta changi konsentratsiyalarini, shovqin va tebranish darajalarini, mikroiqlim parametrlarini o'lchashni o'z ichiga oladi. Alohida e'tibor — changlanish maksimal bo'lgan jin va linter tsexlari ishchilariga.
Ishlab chiqarish turlari
Paxta tozalash zavodlari
Xom paxtani urug'lar va aralashmalardan birlamchi tozalash. Jinlar, quritish agregatlari, tuyunlar uchun presslar.
Linter tsexlari
G'o'za urug'laridan lint (qisqa tola) olish. Mayda chang maksimal konsentratsiyasi.
Moy ekstraktsiya zavodlari
Moy va shrot olish uchun paxta urug'larini qayta ishlash. Organik erituvchilar (geksan) bilan ishlash.
Xom paxta omborlari
Paxtani qabul qilish va saqlash. Yuklash-tushirish ishlari, changlanganlik, yong'in xavfi.
O'lchanadigan omillar
Ish joylarini attestatsiya qilishda biz quyidagi zararli ishlab chiqarish omillarini o'lchaymiz va baholaymiz
Paxta changi
Sellyuloza, zamburug' sporalari, bakterial endotoksinlarni o'z ichiga olgan o'simlik kelib chiqishli organik chang. Bissinoz — o'ziga xos kasb kasalligini keltirib chiqaradi.
Paxta changi PDK — 2 mg/m³ (SiO₂ miqdori 2% dan kam bo'lgan chang uchun)
Ishlab chiqarish shovqini
Jin stanoklari, linterlar, presslar, ventilyatsiya tizimlari 90-100 dBA shovqin darajalarini hosil qiladi. Shovqin asosan doimiy, keng polosali.
Ishlab chiqarish xonalari uchun shovqin PDU — 80 dBA
Tebranish
Jinlar, presslar, transportyorlar ishidan umumiy tebranish. Ayrim uchastkalarda — qo'l asbobi ishlatishda mahalliy tebranish.
Umumiy tebranish (3-kategoriya) PDU — 92 dB, mahalliy — 126 dB
Xodimlarga imtiyozlar
Hududlar bo'yicha attestatsiya
Butun O'zbekiston bo'ylab ish joylarini attestatsiya qilamiz