Metallurgiya
Metallurgiya ishlab chiqarishida attestatsiya: qora va rangli metallurgiya, quyish tsexlari.
Yo'nalish haqida
Metallurgiya — O'zbekiston sanoatining asosiy tarmoqlaridan biri bo'lib, qora va rangli metallurgiya korxonalarini o'z ichiga oladi. Metallurgiyada mehnat sharoitlari eng og'ir va zararli hisoblanadi, bu ish joylarini sinchkovlik bilan attestatsiya qilish va mehnat muhofazasi choralariga qat'iy rioya qilishni talab qiladi. Metallurgiya korxonalari xodimlari zararli omillar majmuasiga duchor bo'ladi: eritilgan metalldan (1500°C va undan yuqori) intensiv issiqlik nurlanishi, metall va shlak changi, zaharli gazlar va aerozollar, yuqori shovqin va tebranish darajasi. Bu omillar nafas olish a'zolari, yurak-qon tomir tizimi, eshitish a'zolarining kasbiy kasalliklarini rivojlanish xavfini yaratadi. Bizning tashkilot domen, po'lat eritish, prokat sexlarida, rangli metallurgiya korxonalarida (mis, rux, volfram, molibden, oltin) ish joylarini kompleks attestatsiya qiladi. Biz issiqlik nurlanishi parametrlarini, chang va zararli moddalar konsentratsiyasini, shovqin va tebranish darajalarini o'lchaymiz, mehnatning og'irligi va zo'riqishini baholaymiz.
Metallurgiya ishlab chiqarishlari turlari
Domen ishlab chiqarishi
Domen pechlarida cho'yan eritish. Ekstremal haroratlar, uglerod oksidi gazi, kolosnik changi, og'ir jismoniy mehnat.
Po'lat eritish ishlab chiqarishi
Konverterlarda va elektr pechlarida po'lat eritish. Eritma harorati 1700°C gacha, metallurgiya changi, shovqin, gaz ajralishi.
Prokat ishlab chiqarishi
Metallni issiq va sovuq prokat qilish. Issiqlik nurlanishi, prokat stanlari shovqini, qobiq, moyli aerozollar.
Rangli metallurgiya
Mis, rux, qo'rg'oshin, qimmatbaho metallar ishlab chiqarish. Zaharli metallar va ularning birikmalari, kislotali muhitlar, yuqori haroratlar.
Quyish ishlab chiqarishi
Cho'yan, po'lat, rangli metallardan quyma buyumlar tayyorlash. Shakllantirish changi, gazlar, eritmadan issiqlik nurlanishi.
O'lchanadigan omillar
Ish joylarini attestatsiya qilishda biz quyidagi zararli ishlab chiqarish omillarini o'lchaymiz va baholaymiz
Issiqlik nurlanishi
Eritilgan metall yaqinida ishlash kuchli infraqizil nurlanishni yaratadi. Ish joylarida harorat 40-50°C ga, issiqlik oqimi zichligi esa kritik qiymatlarga yetishi mumkin.
Issiqlik oqimining ruxsat etilgan zichligi: doimiy ish joylari uchun 140 Vt/m² gacha. Yuqori darajalarda ishlash vaqti qat'iy tartibga solingan. Issiqlikdan himoya ekranlari va SHV majburiy.
Metallurgiya changi
Chang metall oksidlari, kremniy dioksidi, shlak zarralarini o'z ichiga oladi. Mayda dispersli chang o'pkalarga kirib, pnevmokoniozlarni — silikoz, sideroz chaqiradi.
Temir saqlovchi chang uchun ChEK: 4-6 mg/m³. Yuqori SiO₂ tarkibli chang uchun: 1-2 mg/m³. Samarali aspiratsiya va respirator himoya majburiy.
Zararli moddalar
Eritishda uglerod oksidi, oltingugurt dioksidi, azot oksidlari, og'ir metallar bug'lari ajraladi. Rangli metallurgiyada — surma, qo'rg'oshin, simob birikmalari.
Uglerod oksidining ChEK: 20 mg/m³. Oltingugurt dioksidi: 10 mg/m³. Qo'rg'oshin va uning birikmalari: 0,01 mg/m³. Surma: 0,04 mg/m³. Nazorat — kamida chorakda 1 marta.
Ishlab chiqarish shovqini
Yoysimon pechlar, prokat stanlari, kran uskunalarining ishlashi 90-110 dBA shovqin yaratadi. Zarb va shtamplashda impulsli shovqin ayniqsa xavfli.
Shovqinning ChEK: doimiy ish joylari uchun 80 dBA. 85 dBA dan yuqori darajalarda — eshitish a'zolari uchun SHV majburiy. Audiometrik nazorat — yiliga 2 marta.
Tebranish
Tebranish manbalari — prokat stanlari, maydalagichlar, vibrozichlagichlar, qo'l mexanizatsiyalashgan asboblari. Tebranish kasalligini keltirib chiqaradi.
Umumiy tebranishning ChEK: chastotaga qarab 92-107 dB. Mahalliy tebranish: 109-126 dB. Vibroasbob bilan ishlash vaqti — smenaning 2/3 qismidan ko'p emas.
Metallurgiya xodimlariga imtiyozlar
Hududlar bo'yicha attestatsiya
Butun O'zbekiston bo'ylab ish joylarini attestatsiya qilamiz